''Gloria Victis''
Utwór napisany przez Orzeszkową. Narratorami są drzewa i kwiaty, przyroda, która opowiada o męstwie bohaterów. Przyroda została upersonifikowana. Nadane są jej ludzkie cechy. Odnajdujemy w tym utworze również elementy animacji. Miejscem akcji jest Polesie Litewskie. Zastosowano w utworze inwersje czasową. Bohaterami są powstańcy. Na ich tle wyróżniają się Traugutt. Maryś, Amelka i Jgmin. Traugutt stoi na straży wojska. Powstanie w którym brał udział było dla niego najważniejszą walką. Pozostawił rodzinę, aby walczyć za ojczyznę. Był świadomy, że powstanie może dla niego i jego żołnierzy zakończyć się klęską. Orzeszkowa ukazuje go jako wspaniałego wodza. Maryś to dwudziestoletni chłopak. Powstańcy lubili słychać jego opowieści. Nie był przeznaczony do walki. Zbyt słaby, delikatny. W chwili zagrożenia podejmuje walkę jak inni. Jego cierpienie jest porównane do cierpienia Chrystusa. Umiera śmiercią męczeńską. Amelka była jego siostrą. Po jego śmierci zostaje sama, nie ma innej rodziny. Jagmin w utworze jest ukazany jako doskonały żołnierz. Porównany jest do Herkulesa. Przyjaciel Marcysia, gotów zawsze mu pomóc. Silny, wyćwiczony. Również składa swoje życie w ofierze, za ojczyznę. Utwór jest hołdem złożonym powstańcom
Pozytywizm .